Zorgvolmacht
Regel vooraf wie uw vermogen en welzijn behartigt bij onbekwaamheid.
U wilt zelf bepalen wie uw zaken regelt wanneer u dat op een dag niet meer kunt. Een zorgvolmacht doet dat: u duidt vandaag iemand aan die u vertrouwt, en die blijft bevoegd wanneer u zelf niet meer in staat bent om te beslissen.
Wat u ermee voorkomt
Zonder zorgvolmacht moet de vrederechter een bewindvoerder aanstellen. Dat is een procedure met een medisch attest, een zitting en een jaarlijkse verantwoording aan de rechtbank — en de rechter kiest, niet u. Met een zorgvolmacht kiest u zelf, en blijft de rechter erbuiten zolang alles goed loopt.
Wat de lasthebber mág — en waar het ophoudt
De lasthebber beheert uw vermogen: rekeningen, huur, facturen, verzekeringen, de administratie rond een opname. Ruim genoeg om alles draaiende te houden.
Maar deze volmacht reikt niet tot handelingen waarvoor een notaris moet tussenkomen: de verkoop van een onroerend goed of een schenking. Daarvoor moet de volmacht zelf voor notaris zijn verleden, en deze akte is onderhands.
Dat is geen tekortkoming maar een bescherming. Het is ten zeerste af te raden een lasthebber toe te laten alleen en zonder toezicht onroerende goederen te verkopen of schenkingen te doen op een ogenblik waarop u zelf niet meer kunt toezien. Zulke daden leiden bij het openvallen van de nalatenschap vrijwel steevast tot betwisting onder de erfgenamen, en die betwisting treft in de eerste plaats de lasthebber zelf — doorgaans een kind of een naaste, die jaren later moet verantwoorden wat hij deed toen niemand meekeek.
Wie u kunt aanduiden, en waarom dat vanaf 2027 nauwer luistert
Uw echtgenoot, een kind, een ouder, naaste familie — of iemand met wie u een nauwe persoonlijke band hebt, of die instaat voor uw dagelijkse zorg. Vanaf 1 september 2027 mag alleen zo iemand nog als lasthebber optreden; wie daarbuiten valt, moet ingeschreven zijn in het nieuwe register van professionele bewindvoerders.
Dat geldt ook voor volmachten die vandaag al bestaan, wanneer de lasthebber pas na die datum moet optreden. Daarom vraagt dit document naar de band tussen u en de persoon die u aanduidt, en zet het die in de akte: zo is later aantoonbaar wie u koos en waarom.
En daarna: registreren
Een zorgvolmacht werkt pas wanneer zij is ingeschreven in het Centraal Register van Lastgevingsovereenkomsten. Dat gebeurt bij een notaris of via de griffie van het vredegerecht. Het document legt uit hoe, en welke stukken u meeneemt.
Wat krijgt u
- ✓Notarieel voorbereide zorgvolmacht, aangepast aan uw situatie
- ✓Word- en PDF-versie, klaar voor ondertekening
- ✓Registratie-instructies voor het CRL
- ✓Toelichting bij elke clausule in begrijpelijke taal
- ✓De grens van wat een lasthebber mag: verkoop van onroerend goed en schenkingen kunnen niet via deze akte, en dat is maar goed ook
Veelgestelde vragen
Kan mijn lasthebber mijn huis verkopen?+
Niet met deze akte, en dat is met opzet. Voor de verkoop van een onroerend goed moet een notaris tussenkomen, en dan moet ook de volmacht zelf voor notaris zijn verleden. Deze zorgvolmacht is onderhands.
Los daarvan is het onverstandig. Verkoopt een lasthebber uw woning terwijl u zelf niet meer kunt toezien, dan wordt daar bij de verdeling van uw nalatenschap vrijwel altijd over gediscussieerd — over de prijs, over waar de opbrengst gebleven is, over wie er beter van werd. De lasthebber moet dat dan jaren later verantwoorden tegenover mede-erfgenamen die er niet bij waren.
Moet uw woning toch verkocht worden, bijvoorbeeld om een opname te betalen, dan kan de vrederechter daarvoor machtiging verlenen. Dat duurt langer, maar er kijkt iemand mee — en dat beschermt ook de lasthebber.
Wat verandert er op 1 september 2027?+
Vanaf dan mag alleen nog een familiaal of een geregistreerd professioneel bewindvoerder als lasthebber optreden. Familiaal is ruim: echtgenoot, ouder, partner, volwassen kinderen, leden van het feitelijk gezin, naaste familie, en ook wie een nauwe persoonlijke band met u heeft of instaat voor uw dagelijkse zorg.
Wie daarbuiten valt — een boekhouder, een kennis zonder nauwe band — moet ingeschreven zijn in het nieuwe nationaal register, met opleiding en kwaliteitsvereisten.
Dat geldt ook voor volmachten die vandaag al bestaan, wanneer de lasthebber pas na die datum moet optreden. Voldoet hij niet, dan kan de volmacht niet worden uitgevoerd en stelt de vrederechter alsnog een bewindvoerder aan — precies wat u wilde vermijden. Daarom vraagt dit document naar de band met de persoon die u aanduidt, en zet het die in de akte.
Moet ik naar de notaris?+
Voor een gewone zorgvolmacht niet. Zij mag onderhands worden opgemaakt, en dat is wat dit document levert. Wel moet zij worden ingeschreven in het Centraal Register van Lastgevingsovereenkomsten — dat kan bij de griffie van het vredegerecht of bij een notaris.
Wilt u de lasthebber toch de bevoegdheid geven om onroerend goed te verkopen of schenkingen te doen, dan moet de volmacht wel authentiek zijn. Lees dan eerst de vorige vraag: die bevoegdheid is zelden een goed idee.
Kan ik twee lasthebbers aanduiden?+
Ja, en bij meerdere kinderen is dat vaak verstandig: het voorkomt dat één van hen achteraf alleen verantwoording moet afleggen, en het houdt de anderen op de hoogte.
U kunt daarnaast een vertrouwenspersoon aanduiden. Die beheert niets, maar staat u bij en kijkt mee. Dat is vooral nuttig wanneer u iemand van buiten de familie aanduidt.