Leveringsbon
Een leveringsbon die bewijst wat u geleverd hebt — en die zegt wat de handtekening van de klant wel en niet dekt.
Een leveringsbon lijkt het minst belangrijke stuk papier van de hele transactie — tot er iets misloopt. Dan blijkt hij het enige stuk te zijn dat vaststelt wát er geleverd is, op welke dag, en in welke staat. En dan blijkt ook dat de bon die u in de handel koopt, precies dat niet goed doet.
Wat er mis is met de standaardbon
Die laat de klant tekenen dat hij de goederen “in goede staat” heeft ontvangen. Dat klinkt als een vrijwaring, maar het is er geen. Tegenover een consument is een beding dat de wettelijke waarborg opheft of vermindert een onrechtmatig beding en van rechtswege nietig. Uw klant houdt dus zijn twee jaar waarborg, en het vermoeden dat een gebrek dat binnen die twee jaar opduikt, al bij de levering bestond. Tegenover een onderneming dekt de handtekening enkel wat op dat ogenblik redelijkerwijs zichtbaar was. In beide gevallen belooft de standaardformule iets dat zij niet kan waarmaken — en dat is geen neutraal gebrek: het geeft u een vals gevoel van zekerheid op het moment waarop u zou moeten opletten.
Wat dit document anders doet
Het zegt uitdrukkelijk wat de handtekening wél dekt: de aantallen, de eenheden en de uitwendig zichtbare staat. En het zegt wat zij niet dekt. Dat kost u niets — u had die rechten toch niet kunnen wegnemen — en het levert een stuk op waarvan de bewijswaarde niet ter discussie staat. Voor een consument neemt de bon bovendien de wettelijke waarborg correct op, met de termijn van twee maanden om een gebrek te melden en de uitdrukkelijke vermelding dat een kortere termijn niet kan worden bedongen.
Twee bedingen die vandaag nog kunnen, en morgen niet meer
Het eigendomsvoorbehoud moet schriftelijk zijn overeengekomen uiterlijk op het ogenblik van de levering. Staat het alleen in uw factuurvoorwaarden, dan komt het te laat en kunt u de goederen bij een faillissement van uw klant niet terugvorderen. De leveringsbon is het laatste geldige ogenblik. Is uw klant een consument, dan moet zijn instemming uit het geschrift zelf blijken — het document voorziet daarvoor een afzonderlijk te paraferen regel.
Het tweede beding gaat over het risico. Tussen ondernemingen volgt het risico standaard de eigendomsoverdracht; dit document koppelt het uitdrukkelijk aan de levering, wat in de praktijk is wat u bedoelt. Tegenover een consument is dat dwingend geregeld en herhaalt de bon de wet — inclusief het geval waarin de klant zelf een vervoerder koos die u niet aanbood, want dan verschuift het ogenblik wél.
Drie situaties, één bon
De klant aanvaardt, de klant tekent onder voorbehoud, of de klant weigert. Alle drie leveren een bruikbaar stuk op. Bij een voorbehoud komt de omschrijving in een kader en staat er uitdrukkelijk bij dat de handtekening het niet dekt. Bij een weigering vervallen het eigendomsvoorbehoud en het risicobeding automatisch: die zouden verwijzen naar goederen die de klant niet heeft aanvaard.
Gaat het om een grote levering, om goederen die onroerend worden door incorporatie, of om een klant over wiens solvabiliteit u twijfelt? Leg de zaak dan voor. Dit document is een sluitende bon, geen dossierbeoordeling.
Wat krijgt u
- ✓Een leveringsbon als PDF én bewerkbaar Word-bestand
- ✓Een tabel met de geleverde goederen, aantallen en serienummers
- ✓Een clausule die zegt wat de handtekening wél en niet dekt
- ✓Eigendomsvoorbehoud, met de paraaf die de wet bij een consument eist
- ✓Drie varianten: aanvaard, met voorbehoud, of geweigerd
Veelgestelde vragen
Waarom staat er niet gewoon “in goede staat ontvangen”?+
Omdat die formule u minder oplevert dan ze belooft. Tegenover een consument is een beding dat de wettelijke waarborg opheft of vermindert een onrechtmatig beding en van rechtswege nietig (art. VI.83, 14° WER). Uw klant behoudt dus zijn twee jaar waarborg, wat er ook op de bon staat. Tegenover een onderneming dekt een handtekening in elk geval alleen wat op dat ogenblik redelijkerwijs kon worden vastgesteld: een verborgen gebrek valt er niet onder.
Wat u wél wint met een correcte formulering: een stuk dat een rechter zonder aarzeling aanvaardt voor wat het bewijst — dat er geleverd is, op welke datum, van welke goederen en in welke uitwendige staat. Dat is in de praktijk het punt waarop discussies stranden, niet de vraag of de klant afstand deed van rechten die hij niet kon afstaan.
Kan ik het eigendomsvoorbehoud nog op de leveringsbon zetten?+
Ja — en dit is het laatste ogenblik waarop het kan. Het beding moet schriftelijk zijn overeengekomen uiterlijk op het ogenblik van de levering (art. 69 van de Pandwet). Een eigendomsvoorbehoud dat alleen in uw factuurvoorwaarden staat en dat de klant pas na de levering ontvangt, voldoet daar niet aan.
Is uw klant een consument, dan moet zijn instemming met het beding uit het geschrift zelf blijken. Een handtekening onderaan de bon is daarvoor niet met zekerheid genoeg; daarom voorziet dit document een afzonderlijke regel die de consument bij het beding zelf paraferert.
Nog dit: kunnen de geleverde goederen onroerend worden door incorporatie — keukens, verwarming, sanitair, ramen — dan blijft het eigendomsvoorbehoud alleen behouden wanneer het in het pandregister werd geregistreerd (art. 71 Pandwet). Buiten dat geval is registratie niet verplicht, maar wel verstandig.
Wanneer gaat het risico over als de koerier het pakket verliest?+
Bij een consument gaat het risico pas over wanneer hij — of een door hem aangewezen derde die niet de vervoerder is — de goederen fysiek in bezit krijgt (art. VI.44 WER). Verdwijnt het pakket onderweg bij een koerier die u aanstelde, dan is dat uw risico, ook al hebt u de koerier correct gekozen. U kunt dat niet contractueel omkeren: de bepaling is dwingend.
Eén uitzondering: koos de consument zelf een vervoerder die u niet aanbood, dan gaat het risico over bij de overhandiging aan die vervoerder. De bon neemt die variant apart op.
Tussen ondernemingen ligt het anders: daar is de regel aanvullend, en koppelt dit document het risico uitdrukkelijk aan de levering.
De klant wil tekenen “onder voorbehoud”. Wat doe ik?+
Laat hem dat doen, en laat hem zeggen waarover. Een voorbehoud dat concreet is omschreven, is voor u beter dan een handtekening zonder meer: het legt vast waarover de discussie gaat en — even belangrijk — waarover niet. Een klant die vandaag “één werkblad met een kras” noteert, kan volgende maand moeilijk beweren dat de hele levering ondeugdelijk was.
Het document neemt dat voorbehoud in een kader op en zegt uitdrukkelijk dat de handtekening het niet dekt. Vult u geen omschrijving in, dan valt het voorbehoud automatisch weg en keert de bon terug naar de gewone aanvaarding — een leeg voorbehoud helpt geen van beide partijen.