Bestelbon
Alles wat op een bestelbon hoort te staan, en de afspraken die uw klant leest vóór hij tekent.
Een bestelbon lijkt een formaliteit tot er iets misloopt. Dan blijkt dat de klant zich beroept op een herroepingsrecht waarvan u niet wist dat het speelde, of dat uw annulatiebeding niet tegen hem kan worden ingeroepen omdat het alleen op de keerzijde stond.
Waarom de voorzijde telt
Het Hof van Cassatie oordeelde op 18 juni 2021 dat een consument in de regel geacht mag worden kennis te hebben kunnen nemen van voorwaarden op de keerzijde, mits de voorzijde ernaar verwijst — maar niet wanneer het beding ongebruikelijk of buitensporig is. In die zaak sneuvelde een verbrekingsvergoeding van dertig procent op de keerzijde van een keukenbestelbon. Het hof merkte op dat de verkoper dat beding perfect boven de handtekeningplaats had kunnen zetten.
Dat is precies wat dit document doet. Elk zwaar of ongebruikelijk beding — annulatievergoeding, eigendomsvoorbehoud, prijsherziening, leveringsmarge, aansprakelijkheidsbeperking, bevoegde rechtbank — wordt vet herhaald in een kader op de voorzijde, vlak boven de handtekening. De volledige uitwerking staat op de keerzijde.
Wat er automatisch in komt
De acht verplichte vermeldingen tegenover een consument. De totale prijs inclusief btw en alle kosten. Het aantal originelen, want een onderhandse akte die een wederkerig contract vaststelt bewijst pas iets als dat erin staat. Een eigendomsvoorbehoud met uitdrukkelijke risico-overdracht bij levering — zonder die bepaling houdt u zelf het risico over goederen die al bij de klant staan. En bij een consument een afzonderlijke, mee te paraferen instemmingsregel, omdat zijn akkoord met het eigendomsvoorbehoud uit het geschrift zelf moet blijken.
En het herroepingsrecht
Tekent een consument bij zich thuis of op een beurs, dan heeft hij veertien dagen om zich te bedenken — ook al is de bon getekend en het voorschot betaald. Het document voegt dan een derde blad toe met het wettelijke modelformulier. Gaat het om maatwerk, dan vervalt dat recht, en dan staat die uitzondering vet op de voorzijde, want dat is nu net het soort beding dat een klant niet verwacht.
Zeven varianten
Naast de algemene reeks zijn er zes sectormodules: bouw en aanneming, keuken en maatwerk, herstelling en onderhoud, handel in goederen, installatietechnieken, en dienstverlening op maat. Elke module brengt eigen artikelen mee — oplevering en weerverlet, opmeting en opslag, retentierecht, deelleveringen, keuring, fasering.
Buiten scope blijven nieuwe autovoertuigen en woningen onder de Wet Breyne: die hebben hun eigen dwingende regeling. Het document sluit ze uitdrukkelijk uit.
Wat krijgt u
- ✓Een ingevulde bestelbon als PDF én bewerkbaar Word-bestand
- ✓De zware bedingen vet op de voorzijde, boven de handtekening
- ✓Uw verkoopvoorwaarden op de keerzijde, afgestemd op klant en sector
- ✓Waar nodig het wettelijke herroepingsformulier als derde blad
Veelgestelde vragen
Ben ik verplicht een bestelbon af te geven?+
Tegenover een consument wel, zodra twee voorwaarden samenvallen: de levering of de dienstverlening wordt geheel of gedeeltelijk uitgesteld, én de consument betaalt een voorschot. Dat staat in artikel VI.88 van het Wetboek van economisch recht, en de verplichte vermeldingen staan in artikel 19 van het koninklijk besluit van 30 juni 1996. Het niet afgeven ervan is strafbaar gesteld.
Belangrijk detail: de gegevens op de bestelbon binden degene die hem opstelt, ongeacht andersluidende algemene of bijzondere voorwaarden. Wat u op de voorzijde zet, geldt dus ook als uw voorwaarden op de keerzijde iets anders zeggen.
Verkoopt u aan een onderneming, dan bestaat die verplichting niet. Een bestelbon blijft dan wel het eenvoudigste bewijs dat er een overeenkomst is, en waarover precies.
Mijn klant tekende bij hem thuis en betaalde een voorschot. Kan hij nog terug?+
In de regel wel. Een overeenkomst die buiten uw verkoopruimten wordt gesloten, geeft de consument veertien dagen herroepingsrecht. Een getekende bon en een betaald voorschot veranderen daar niets aan; bij herroeping betaalt u alles terug. Informeerde u hem niet over dat recht, dan loopt de termijn op tot twaalf maanden.
Er is één belangrijke uitzondering: goederen die volgens de specificaties van de klant zijn vervaardigd of duidelijk voor hem persoonlijk zijn bestemd. Bij echt maatwerk vervalt het herroepingsrecht dus. Maar dat is precies een beding dat een klant niet verwacht, en daarom zet dit document die uitzondering vet op de voorzijde in plaats van weggestopt op de keerzijde.
Het oude verbod om binnen zeven werkdagen een voorschot te vragen, is intussen opgeheven. U mag dus wel degelijk meteen een voorschot vragen.
Kan ik een clausule opnemen die de prijs indexeert?+
Niet in de vorm die de meeste mensen bedoelen. Artikel 57 van de wet van 30 maart 1976 verbiedt elke indexering van commerciële prijzen op het indexcijfer van de consumptieprijzen of op enig ander indexcijfer. Zo'n beding is van rechtswege nietig, en die bepaling raakt de openbare orde — zij geldt dus ook tussen ondernemingen, niet alleen tegenover consumenten.
Wat wel mag: een prijsherziening op basis van parameters die reële kosten weergeven, zoals lonen en materialen, toegepast op maximaal tachtig procent van de eindprijs. Minstens twintig procent blijft dus vast. Dat is de klassieke bouwformule, en die zit in de sectormodule bouw en aanneming.
Voor alle andere sectoren is er een eenvoudiger en volstrekt veilig alternatief: geef de prijs een geldigheidsduur. “Deze prijs geldt tot 30 september; nadien is een nieuw akkoord vereist.” Dat is geen prijsherziening, dus valt het buiten het verbod.
Moet de klant “Gelezen en goedgekeurd” schrijven?+
Nee, anders dan vaak wordt aangenomen. De handgeschreven vermelding is wettelijk vereist bij een eenzijdige verbintenis om een geldsom te betalen, en bij de verkoop van nieuwe autovoertuigen. Een bestelbon is een wederkerig contract en valt onder geen van beide.
Wat wél telt bij een wederkerig contract: de akte moet worden opgemaakt in zoveel originelen als er partijen met een onderscheiden belang zijn, en elk origineel moet vermelden hoeveel originelen er zijn opgemaakt. Ontbreekt die vermelding, dan kan de akte haar bewijskracht verliezen. Dit document neemt ze automatisch op.
De vermelding is dus optioneel. Ze blijft gebruikelijk en bewijstechnisch nuttig, en u kunt ze aanvinken.